على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3494
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
كرده شده . ملجم ( moljem ) افا . ع . لگام كننده . ملجون ( maljun ) ص . ع . برگ كوفتهء بآرد و يا بخسته خرما و يا بجو آميخته براى خوراك شتر . ملچخ ( melcax ) ا . پ . سنگى كه در فلاخن براى انداختن گذارند . ملچكا ( malcak ) ا . پ . قصد و اراده و نيت . ملح ( malh ) م . ع . ملح لفلان ملحا ( از باب فتح ) : شير خورانيد مر فلان را . و ملح الماشية : شوره خورانيد آن ستور را بعوض شور گياه . و ملح فلانا : غيبت كرد فلان را . و ملح الطائر : سخت جنبانيد آن مرغ بال را . و ملح الشاة : او رود كرد گوسپند را جهة بريان كردن . و ملح القدر ملحا ( از باب ضرب و فتح ) : نمك ريخت در ديگ به اندازه . ملح ( melh ) ا . ع . نمك طعام . مذكر و مؤنث هر دومى آيد ولى بيشتر مؤنث مىباشد . ج : ملاح و املاح و ملحة ( melahat ) و ( melhat ) و ملح . و نيز ملح : شير خوردگى و رضاع . و علم و دانايى و دانا . و ملاحت و نمكينى . و پيه و فربهى . و خوبى و حرمت . و حق و واجب . و سوگند و عهد . يق : بينهما ملح . و قولهم : و ملحه على ركبته : يعنى او بىوفاست و يا فربه است و يا تند خشم است . ملح ( melh ) ص . ع . ماء ملح : آب شور . قوله تعالى : هذا عَذْبٌ فُراتٌ وَ هذا مِلْحٌ أُجاجٌ . و سمك ملح : ماهى شور . و نبت ملح : شور گياه كه حمض نامند . ملح ( melh ) ا . پ . مأخوذ از تازى - نمك طعام و هر نمكى . ملح ( malah ) ا . ع . آماس پاشنهء اسب . و سپيد سياهى آميخته . ملح ( melah ) ع . ج . ملح . ملح ( molah ) ع . ج . ملحة . ملح ( molehh ) ص . ع . مبرم و ستيهندهء در سؤال و در درخواست و در طلب چيزى . ملحاء ( malh ' ) ا . ع . درخت برگ ريخته . و گوشت پشت از دوش تا سرين . و لشكر بزرك . و نام لشكرى مر آل منذر را . و نام رود بارى در يمامه . ملحاء ( malh ' ) ص . ع . مؤنث املح . يق : نعجة ملحاء : ميش سپيد سياهى آميخته . و ليلة ملحاء : شبى كه از ژاله و يا شبنم سپيد باشد . ملحاح ( melh h ) ص . ع . پالانى كه ستور را پشت ريش گرداند . و رحى ملحاح : آسياى پيوسته آردكننده . و رجل ملحاح : مرد بسيار ستيهنده . و ناقة ملحاح : ماده شترى كه از حوض آب نرود . ملحاق ( melh q ) ا . ع . ماده شترى كه شتران از وى پيشى گرفتن و سبقت بردن نتوانند . ملحان ( malh n ) و ( melh n ) ا . ع . ماههاى زمستان . و روزهايى كه از ژاله و برف سپيد باشند . و نام ماه جمادى الاخره . و نام ماه كانون ثانى . ملحب ( melhab ) ا . ع . ابزارى كه بدان چيزى را برند و يا خراشند . و مرد بسيار دشنام دهنده پليد زبان . ملحب ( molahhab ) ص . ع . پاره پاره . و راه روشن فراخ . ملحب ( molahheb ) ص . ع . آنكه راه را روشن و واضح مىكند . ملحة ( malhat ) ا . ع . لجهء دريا و ميان دريا . ملحة ( melhat ) ا . ع . حرمت . و سوگند و ذمه . يق : بينهما ملحة . ملحة ( melhat ) ع . ج . ملح . ملحة ( molhat ) ا . ع . ترس و مهابت . و بركت . و سخن خوش و نمكين . ج : ملح . و سپيد سياهى آميخته . و كبودى سخت . ملحة ( melahat ) ع . ج . ملح . ملحج ( malhaj ) ا . ع . پناهگاه . ملحد ( molhad ) ا . ص . ع . شكاف در گور . و گور لحددار . ملحد ( molhed ) ص . ع . آنكه در حرم از حد در مىگذرد . و آنكه پاس فرمان نمىكند . و آنكه با خداى شريك مىگرداند . و آنكه ستم مىكند . و آنكه غله را جهة گران فروختن نگاه مىدارد . ملحد ( molhed ) ا . پ . مأخوذ از تازى - از راه راست و راه حق برگشته و فاسق و دژوند و گاور و بىدين و كافر و بت پرست . ج : ملحدان . ملحدان ( molhed n ) ا . پ . ج . ملحد . ملحدين ( molhedin ) ا . پ . مأخوذ از تازى - مردمان از دين برگشته و كافر و بىدين و بت پرست . ملحس ( malhas ) م . ع . لحس لحسا و ملحسا . ر . لحس . ملحس ( melhas ) ا . ع . نيك آزمند . و مردى كه هر چه يابد و هر چه پيش آيد او را بگيرد . و دلير بىترس . ملحص ( malhas ) ا . ع . پناهگاه . ملحف ( melhaf ) و ملحفة ( melhafat ) ا . ع . چادر ملاحف .